www.mohitezistma.blogfa.com
آثار زیست محیطی پروژه های سد سازی و چارچوبهای قانونی ملی و بین المللی
دکتر حسین مرادی
استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان
کد پستی: 83111-84156 ، اصفهان
پروژه های سد سازی به دلیل نوع سازه سدها و فعالیتهای متفاوتی که در پروژه سد سازی انجام می شود و همچنین مقیاس بسیار بزرگ کار هم در مرحله ساخت و ساز و هم در مرحله بهره برداری، پیامد های شگرفی بر محیط زیست دارند. از سویی دیگر، این سازه ها درمحل اکوسیستمی واقع می شوند که از نظر اکولوژیکی بسیار شکننده بوده و از نظر اجتماعی نیز حیات جمعیتی چند صد میلیونی را در جهان تحت تاثیر خود دارد. این تاثیرات در مناطق خشک و نیمه خشک جهان به شدت چشمگیر تر است. اما وانمود مي شود كه سدها به طور گسترده اي وضعيت اقتصادي ، اجتماعي و زيست محيطي و توليد انرژي را بهبود ميبخشند، انرژي برقابي توليد مي كنند و آب مورد نياز كشاورزي را تأمين مي كنند. آنچه به تجربه ثابت شده، این است که سدها موجب تبخير و از دست رفتن بخش عظيمي از آب رودخانه مي شود، به طوري كه سالانه حدود 170 كيلومتر مكعب آب از سطح درياچه سدهاي جهان از دست مي رود، همچنین سدها باعث حذف يكي از مهمترين كاركردهاي روخانه ها یعنی تغذيه منابع آب زيرزميني مي شود. این در حالی است که آب همواره به عنوان يك منبع طبيعي كه متعلق به نسلهاي كنوني و نسلهاي آينده بشر است و بر اساس اصل دوم اعلاميه استكهلم و اصل سوم اعلاميه ريو بايستي براي استفاده همه نسلها حفاظت شود. اصل يازدهم اعلاميه استكهلم نیز تأكيد مي دارد كه سياست هاي كشورها بايستي در جهت بهبود وضعيت زندگي باشد نه اينكه به طور معكوس بر توسعه بالقوه كنوني و آينده كشورها تأثير بگذارد و يا موانعي بر سرراه دستيابي به كيفيت بهتر زندگي انسانها قرار دهد. اصل پنجاهم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران نيز به صراحت نسبت به حفاظت منابع زيست محيطي براي استفاده نسلهاي آينده هشدار مي دهد. از دیدگاه اکولوژیکی، ديواره سدها از مهاجرت موجودات آبزي به ویژه ماهيان به بالا و پايين جلوگيري کرده و اين اختلال به كاهش نرخ توليد مثل و در نتيجه كاهش جمعيت و انقراض گونه ها می شود. سدها مانع جلوگیری از آبگیری تالابهایي می شود که بخش عظيمي از آب مورد نياز خود را از فصول سيلابي رودخانه ها مي گيرد. اين در حالي است كه طبق قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست (مصوب 28/3/1353 و اصلاحیه 24/8/1371 ) مهمترين وظيفه سازمان محيط زيست «ممانعت از هر نوع آلودگي و هر اقدامي كه موجب برهم خوردن تعادل و تناسب محيط زيست مي شود» برشمرده شده است. این اثرات منفی مواد كنوانسيون رامسر(12 ژوییه 1972) را نیز در هاله ای از ابهام فرو می برد. بر اساس كنوانسيون تنوع زيستي (5 ژوئن 1992 و عضویت ایران 6 اوت 1996) نیز بایستی از ارزشهاي ذاتي و ارزشهاي اكولوژيكي ، اجتماعي، اقتصادي، علمي، آموزشي، فرهنگي و زيبايي شناسي تنوع زيستي حفاظت کنیم. از سویی دیگر، تالابها به عنوان منبع تغذيه كننده ميليونها انسان در روي كره زمين هستند و تخريب آنها در تضاد كامل با فصول 3، 6، 7، 12، 14 و 17 "دستور كار 21 " مي باشد. آنچه امروز به عنوان نتایج سدسازی شاهد هستیم با مفهوم توسعه پايدار هماهنگ نبوده و این در حالی است که بر اساس اعلاميه ريو همه کشورها ضرورت توسعه پايدار را به عنوان اصل پذیرفته اند و قوانين برنامه هاي اول، دوم، سوم و چهارم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران نيز اهميت ويژه اي براي اين مهم قائل هستند. ماده 82 قانون برنامه دوم توسعه توجه ويژه اي به « اهداف توسعه پايدار » دارد كه اين چيزي جز در نظر گرفتن حيات سالم نسل امروز و نسل آينده نيست. اين ماده تأكيد مضاعف بر اين واقعيت دارد كه « ضمن بهره مندي صحيح از منابع طبيعي بايستي موجبات حفظ تعادل و تناسب محيط زيست نيز فراهم شود». ماده 104 قانون برنامه سوم نيز نسبت به حفاظت محيط زيست و لزوم بهره گيري پايدار از منابع طبيعي تأكيد كرده است.
طرح موضوع ناگفته های سدسازی
دکتر مهدی بصیری
عضو هیئت علمی دانشکده منابع طبیعی و دبیر همایش
از زمانهای دور که بگذریم، از یک قرن قبل انسان به فکر سد و ذخیره سازی آب افتاد و پس از جنگ جهانی دوم با پیدایش علوم مهندسی و پیشرفت تکنولوژی سدهای زیادی در کشورهای مختلف جهان ساخته شد. پیشرو این حرکت کشور آمریکا بود که با وجود سرمایه و تکنولوژی به این کار مبادرت ورزید و مهندسین ارتش پس از جنگ جهانی دوم با تشکیل تعاونی مهندسان به توجیه سدسازی، پیدا نمودن محل مناسب و اجرای سدهای بزرگ و سپس به تصاحب اراضی منابع طبیعی و ایجاد مزارع بزرگ پرداختند و اراضی پایین دست رودها را از آب محروم کردند. کشاورزان مزارع خود را رها کرده و بیابانهای وسیعی در غرب آمریکا به وجود آمد که پوشش گیاهی آنها در اثر پایین رفتن آبهای زیرزمینی خشک شد و فرسایشهای بادی شروع گردید. این مطلب موضوع کتابی است به نام “cadilac deserts” یا "بیابانهای گران قیمت" توسط Marc Reisna تالیف و در سال 1986 منتشر شد. این کتاب بسیار مورد توجه مطبوعات، محافل علمی و زیست محیطی آمریکا قرار گرفت.
سدسازی به عنوان بهترین کار برای مهار آب، جلوگیری از هدر رفت آب، تولید برق، جلوگیری از سیل، ازدیاد سطح کشت و تامین آب شرب درکشورهایی همچون ایالات متحده آمریکا، شوروی سابق، چین، هند و ... موررد حمایت قرار گرفت. پس از این که آثار زیانبار این سازه ها در جوامع علمی، طرفداران محیط زیست، کشاورزان و مردم شهرهایی که مجبور به مهاجرت می شدند به تدریج آشکار شد نهضت هایی علیه سدسازی شکل گرفت و در جابجایی جهان مبارزه هایی علیه سدها که به طور عمده توسط شرکتهای چند ملیتی و خارجی به اجرا در می آمد صورت پذیرفت. با وجود این چون ظاهر بسیار مفید سدسازی را به راحتی نمی توانستند از نظر مردم و مسئولان بزدایند، سدسازی ادامه یافت و هزاران سد در هر کشوری که توان تکنولوژیک و مالی داشت ساخته شد.
این سدها موجب رشد بیش از حد شهرها و جمعیت ها نسبت به توان تحمل محیط شدند و زمینهای جدیدی ازجنگلها و مراتع را به زیر کشت بردند و کارخانه های مصرف کننده آب و آلاینده از آنها سود بردند. این در حالی است که زمینهای کشاورزی بسیار حاصلخیز زیر دریاچه های این سدها مدفون شده و اراضی حاصلخیز حوضه های این رودها در پایین دست از حق آبه خود محروم گشتند. به تدریج آب ذخیره شده در پشت سدها تنها به مصارف شهری، شرب و صنایع رسید و کشاورزان از آن محروم گشتند. علاوه بر این اکوسیستمهای رودخانه ای، تالاب ها و اکوسیستم های آبی به شدت آسیب دید و تنوع زیستی با خطرات غیر قابل جبرانی روبرو گشت و علاوه بر این دریاچه های سدها نیز با سرعت توسط رسوب ظرفیتهای خود را از دست دادند.
خشک شدن تالاب ها و دریاچه ها علاوه بر از بین بردن گونه های بسیاری از پرندگان و آبزیان جوامع انسانی حاشیه آنها را نیز از بین برد و خود تبدیل به کویرهایی شدند که منشاء برداشت ذرات معلق و ایجاد گرد و غبار گردیدند. علاوه بر موارد یاد شده شکسته شدن سدها و تخریب شهرها و همچنن آثار زیانبار جابه جای جوامع انسانی مورد انتقاد قرار گرفت و اکثر وعده هایی که به عنوان فواید سد به مردم داده می شد محقق نگشت. سودجویی شرکتها و سیاستهای غلط توسعه ای در کشورهای مختلف مورد انتقاد فعالان اجتماعی قرار گرفت. Elmer T. Piterson در کتاب " سدهای بزرگ و پوچی" که در سال 1954 منتشر شده می نویسد: برای هر ادعای سودمندی طرفداران سدهای بزرگ یک دلیل رد روشن، واقعی و قابل اثبات وجود دارد.
کتاب "رودهای خاموش" “Silenced Rivers نوشته Patrick McCully با عنوان "اکولوژی و سیاست سدهای بزرگ" در سال 2001 منتشر شد که به شیوه ای بسیار مستدل و با آمار و ارقام به پیامدهای ایجاد سد در آمریکا پرداخته است. این کتاب اکنون با نام رودهای خاموش توسط خانم فاطمه ظفرنژاد به فارسی برگردانده شده است. بانک جهانی سد های زیادی را در دنیا پشتیبانی مالی کرده بود. در سال 1998 گروهی از کارشناسان بانک درخواست نمودند قبل از سرمایه گذاریهای بیشتر روی سدسازی، تحلیل از سرمایه گذاری های انجام شده ارائه شود، در نتیجه 150 سد در سراسر جهان برگزیده شد و کار بررسی از سوی WCD یا کمیسیون جهانی سدها انجام و نتایج آن در کتابی به نام “Dams and development” "سد و توسعه" در سال 2000 به چاپ رسید. مطالعات نشان داد در این سدها هزینه های مصرف شده به طور معمول بیشتر از هزینه های پیش بینی شده بوده و در آمدهای اقتصادی بسیار کمتر از مقادیر در نظر گرفته شده بود. اثرات اقتصادی بر جوامع و اثرات زیست محیطی در این پروژه ها دیده نشده و مهم تر از همه سدسازی را تنها گزینه برای توسعه در نظر گرفته بودند. این کتاب در سال 1386 با اجرا و مدیریت آقای دکتر کدیور به نام "سد و توسعه" ترجمه و منتشر شد. کتاب“careless technology” "تکنولوژی بی بند و بار" در سال 1969 نیز به مواردی از زیانهای سدسازی اشاره نموده است. در ایران نیز توسعه اقتصادی، سدسازی را از بهترین گزینه های خود دانسته و سالیانه مبالغ هنگفت و درصد قابل توجهی از بودجه عمرانی کشور را برای سد سازی به مصرف می رساند.
آثار این فعالیت چشمگیر نیز بسیار چشمگیر بوده است و توسعه بی رویه شهرها و صنایع آلاینده، تبدیل اراضی کشاورزی و تخریب اراضی منابع طبیعی، بیابان زایی و همچمنین از بین بردن حقوق حق آبه داران و در یک کلام توسعه ناهنجار و ناپایداری را به همراه داشته است. تالابها خشک شدند و اراضی حاصلخیز کشاورزی یا توسط شهرها بلعیده شدند و یا به خاطر غصب حق آبه هایشان از سودمندی خارج شدند.
در ایران نیزمانند سایر کشورها، متخصصان مسائل کشاورزی و منابع طبیعی، اکولوژی و طرفداران محیط زیست به چاره اندیشی برآمدند تا شاید بتوانند روند شتابان و پر قدرت سدسازی را آرامش بخشند یا متوقف کنند. از اینرو چند سال است روز 29 اردیبهشت را روز ملی مبارزه با سدسازی دانسته و اقدام به برگزاری همایش هایی می نمایند.
این همایش با شرکت علاقه مندان به پایداری توسعه و حفظ محیط زیست در ایران و با نگرشی جامع به مسائل مربوط به سدها برای روشن شدن اذهان متخصصین سازه و تصمیم سازان و تصمیم گیران، بدون هیچگونه هدف سیاسی و یا گروهی تشکیل گردیده است. در جمع ما فرهیختگانی از رشته های مختلف تخصصی، کارشناسان منابع طبیعی و محیط زیست، کشاورزانی که تحت تاثیر سدسازی گرفتار کم آبی و مصیبت شده اند و همچنین اساتید دانشگاه، دانشجویان و برخی از مسئولین مملکتی و استانی شرکت نموده اند که مقدم همه آنان را گرامی می داریم. امید است این همایش شروعی باشد برای جامع نگری در توسعه و اندیشیدن به پایداری و دوری از یکسو نگری در تخصیص اعتبار و تصویب طرحهای سدسازی. همچنین امیدواریم در کشور ما به راهکارهای جایگزین برای تامین آب، تامین انرژی و جلوگیری از سیل که اهداف اصلی ساخت سدها می باشد، توجه شود. در مقاله هایی که در این همایش ارائه می شود عدم کارایی سدها برای اهداف تعیین شده و همچنین پیامدهای ناگوار سدسازیها مورد بحث قرار گرفته و به راهکارهای جایگزین اشاره می شود.
در روزچهار شنبه 29 اردیبهشت در دانشگاه صنعتی اصفهان همایشی با عنوان ناگفته های سد سازی با حضور اساتید محترم رشته های منابع طبیعی و آب و عمران برگزار شد. این همایش به همت جمعیت پیام سبز و دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان برگزار شد.
انشا الله به مرور مقالات این همایش را برایتان قرار خواهم داد.
سال جدید با یه عالمه شور و نشاط میاد. وقتی به مردم نگاه می کنی یه برق خاصی توی نگاهشون هست که همه و همه به خاطر تغییره، تغییری که طبیعت با همه سخاوتش به ما ارزونی می کنه. بیاید امسال هممون با درختها با گلها با آسمون با خودمون و با خدامون مهربونتر بشیم. بهترین ها رو براتون آرزو می کنم. سال نو خیلی خیلی مبارک.

اصولا علم اکولوژی رابطه موجود زنده با محیط پیرامون آن را مورد بررسی و رسیدگی قرار میدهد. در مواردی که تنها یک گونه حیوان و بدون وابستگی و نوع رابطه آن با سایر گونه ها موضوع مطالعه قرار گیرد به آن اصطلاحا اتوکولوژی (اکولوژی فردی) اطلاق میشود در حالیکه سین اکولوژی روابط افراد گونه های مختلف را در محیط بحث میکند.
موجودات زنده با محیط اطراف خود مجموعه واحدی تشکیل میدهند که اکوسیستم نام دارد. اولین بار شخصی بنام(A.G. Tansely 1935 ) این واژه را استفاده کرد. بطور کلی هر واحدی که شامل بخشهای زنده و غیرزنده است به همراه محیط اطراف بطوریکه جریان انرژی در آن موجب پیدایش تنوع زیستی، گردش مواد و ساختمانهای تغذیه ای شود و جهت رسیدن به یک هدف مشخص بطور هماهنگ عمل کنند، اکوسیستم نام دارد که دارای عملکرد و ساختار مستقل است.
مجموعه حیاتی که در سطح کره زمین است تشکیل یک اکوسیستم بزرگ میدهد که به آن بیوسفر یا اکوسفر می گویند که این اکوسیستم بزرگ قابل تقسیم به اکوسیستمهای کوچکتر است که از جمله آن میتوان به اکوسیستم دریا اشاره کرد. وقتیکه بحث از اکوسیستم دریا میشود مجموعه اکوسیستمهای دریاها و اقیانوسها مطالعه میشود. در اکولوژی دریا منظور ما مطالعه آبهای شور خارج از اکوسیستم خشکی است مثل دریاها و اقیانوسها و آنهایی که محصور هستند موضوع بحث لیمنولوژی میباشد.
دریاها در حقیقت بیوم Biom هستند. بیوم اکوسیستم گستره ای است که مرز آن توسط اقلیم مشخص میشود.
هدف از مطالعه اکولوژی دریا چیست؟ درک اکوسیستم دریایی بعنوان یک فرآیند عملی و یا درک آن بعنوان یک واحد عملکردی.
شناخت ما از دریا چیست؟ در قرنهای گذشته دریا بعنوان یک محیط بدون آرامش شناخته شده بود و آن را بسیار ناشناخته می دانستند. شناخت بهتر وقتی حاصل میشود که تکنولوژی پیشرفت کند و ابزارهای مختلف الکترونیکی ابداع شود. امروزه بسیاری از مسائل دریا شناخته شده اند اگرچه بسیاری مسائل مبهم خصوصا در مورد مناطق عمیق دریا وجود دارد.
انسان پس از مطالعات مقدماتی روی دریا به این نتیجه می رسد که دریا بعنوان یک مکمل است برای تولیدات انجام شده در سطح خشکیهاست زیرا دریا هم یک منبع غذایی است.
بیولوژیست ها با تنوع و فراوانی حیات و فراوانی گونه ها در طول خط ساحلی و جزایر مرجانی هیجان زده شده بودند. بسیاری از اطلاعات دریاها در ابتدا از قسمتهای ساحلی بدست آمد چون قابل دسترس بود. سواحل سنگلاخی دریا تنوع زیادی از حیات دارد.
تا سال 1882 مطالعات زیادی در دریا صورت نگرفته بود یا در واقع مطالعات دور از ساحل انجام نگرفته بود. در همین سال (1882) یک کشتی اقیانوس پیما بنام Homos challenger (چاوش گر) با تجهیزات ویژه از انگلستان عازم دریا میشود و سفر دریایی خود را که 3 سال طول میکشد شروع می نماید. اطلاعات اصلی این کشتی در رابطه با اعماق دریا و حیات دریا می باشد. این کشتی مجموعا 125000 کیلومتر راه را طی میکند.
پس از آن در سال 1962 یک کشتی دیگری بنام Gloma challenger به دریا می رود که این کشتی یک دکل حفاری داشت و قادر به کار کردن تا اعماق 7000 متری بود. این کشتی بیشتر راجع به بستر دریاها و زمین شناسی اقیانوسها مطالعه کرده است.
از اینجا به بعد مطالعات دریایی بطور گسترده شروع می شوند اما پیشرفتهای سریع در ارتباط با دریا از سال1930 شروع شد یعنی زمانیکه دوربینها و تلویزیونهای زیردریایی، تجهیزات الکترونیکی، تورهای مختلف و..... ابداع گردید و از این سال اطلاعات راجع به حیات آبزیان در دریا شروع به افزایش کرد. آبزیان در کلیه اعماق این توده های آبی وجود دارند و ظاهرا لایه ای وجود ندارد که در آن آثار حیات دیده نشود و نقش کلیدی اقیانوسها و دریاها در کنترل آب و هوا، چرخه عناصر و مواد و متعادل کننده Co2 محیط میباشد که در اکولوژی مطرح گردید.
امروزه با افزایش جمعیت و بهره برداری زیاد از خشکیها، انسان طبیعتا در جستجوی عناصر، غذا، محیط زیست به دریا روی خواهد آورد و بهمین لحاظ دانش دریایی و شناخت بهتر از یک چنین اکوسیستمی و نیز نحوه عملکرد اجزای تشکیل دهنده آن و شناخت ارتباطات متقابل این اجزاء بدون شک ما را در بهره برداری صحیح تر و اقتصادی تر از این منبع خدادادی یاری خواهد کرد. یک نظام قانونمند برای بهره برداری از این منابع دریایی وجود ندارد بعبارتی هر کشوری که قدرت و امکانات بیشتری دارد بهره برداری بیشتری انجام میدهد. اگر ما اصول و قوانین لازم را برای استفاده از دریاها رعایت نکنیم این محیط دیر یا زود دچار مشکل می شود و چون نظام سیستم زیستمند بستگی کامل به دریاها دارد این هم دچار مشکل میگردد. این سیستم چون بزرگ است آثار آن دیر نمایان میشود و به لحاظ اینکه اشکالات زیست محیطی در کوتاه مدت خود را نشان نمی دهند هنگام آشکار شدن دیگر قابل جبران نیست. سیستمهای دریایی جزء منابع تجدید شونده میباشند و برای بهره برداری پایدار از آنها باید از این منابع بطور درست استفاده شود. دریا بعنوان بزرگترین جایگاه زیست جانوران میباشد.
مشکلات معضل دریاها آلودگیهایی است که به آن وارد می شود. در محیطهای بسته مثل خلیج ها اثرات منفی آلودگیها شدیدتر است. اثرات گرمایی که در زمین ایجاد شده است در سطح اقیانوسها هم دیده میشود که باعث تغییر در توزیع گونه های مختلف جانوری در دریاها و اقیانوسهاست.
تغيير جنسيت هورموني
تغيير جنسيت هورموني به دو طريق اعمال مي شود:
روش مستقيم توليد جمعيت تك جنسي : اين روش شامل درمان هورموني تمام ماهيهاي تحت پرورش در طول دوره ي تمايز جنسي مي باشد.
روش غير مستقيم يا كنترل ژنتيكي جنسيت: عبارتست از آميزش ماهيهاي طبيعي با ماهيهايي كه از قبل با بكار بردن هورمون تغيير جنسيت يافته اند. به عنوان مثال در ماهيهاي جور گامت (هموگامت) مانند كپور معمولي، جمعيت تمام ماده، از طريق آميزش جنس ماده ي طبيعي (XX) با نر تغيير جنسيت يافته يا نر جديد (كه داراي كروموزوم هاي XX هستند) بدست مي آيد.
بطور كلي كنترل ژنتيكي جنسيت ماهي روش مناسب تري در مقايسه با روش مستقيم هورموني مي باشد؛ چون از يك طرف نيازي به درمان هورموني تمام ماهيهاي پرورشي نبوده و از طرف ديگر درمان هورموني از لحاظ مصرف انساني ايجاد مشكل نخواهد كرد.
ادامه مطلب
18 مهر ماه روز بزرگداشت زاینده رود است
و همه ما
زاینده رود را زنده می خواهیم
همیشه می خواهیم
زاینده رود را کامل می خواهیم ...
از سرچشمه تا گاو خونی

اصفهان بی زنده رود هیچ نیست!
در كتاب حبيب السير نگاشته ي ميرخان مي خوانيم: هنگامي كه تيمور پس از حصر چندين ماهه وارد اصفهان شد، ساكنان آن را كه بالغ بر هفتاد هزار نفر مي شدند قتل عام كرد و مادي ها پر از خون شد، آنچه زنده ماند زنده رود بود، اما اكنون همه ی ما زنده هستيم و زنده رود در حال مردن!!!!
وظيفه ی ما به عنوان دانشجوياني كه رشته و تخصصمان در ارتباط با حفظ محيط زيست و نگهداري ميراث طبيعي كشورمان با تغييرات هر چه كمتر براي آيندگان مي باشد، آگاه كردن افكار عمومي و ايجاد حساسيت براي توجه بيشتر به نگين درخشان فلات مركزي ايران از اولویت های اساسی ما است. با توجه به اين هدف تصميم گرفتيم كه با دكتر خاتون آبادي عضو هيئت علمي دانشكده ي كشاورزي دانشگاه صنعتي اصفهان و دبير علمي همايش اشتغال سبز، در خصوص عوامل اصلي كمبود آب و خشك شدن زاينده رود گفتگويي داشته باشيم، ايشان در محيطي صميمانه به سؤالات ما پاسخ دادند.
زاينده رود، رودي سزاوار ستايش، موهبتي ارزاني شده به اقليم خشك مركز ايران؛ بسترساز تمدن و فرهنگ؛ به وجود آورنده ی چشم اندازهاي طبيعي و روحبخش و حمايت كننده ی فعاليت هاي كشاورزي و صنعتي و اقتصادي است. زاينده رود تنها جريان دائمي آب شيرين در مركز ايران و متعادل كننده ی توسعه و توزيع جمعيت در اين سرزمين است. زاينده رود نه تنها در فلات مركزي ايران ، كه در اركان تاريخ و فرهنگ اين سرزمين جاري است. اين جريان حيات بخش، امروز عرصه ی تاخت و تاز بي مهري ها و ناداني ها و در معرض بهره كشي ها و آلودگي ها و قرباني سودجويي ها و كوتاه نگري هاست.
رودخانه ی زاينده رود حلقه ی يكپارچه ایست كه به دليل مديريت نا مناسب ما، اكنون دچار گسستگي شده است. تمام اكوسيستم هاي طبيعي با يكديگر مرتبط هستند و براي پايدار ماندن ماهيت آنها بايد ارتباط انسانها نيز با اين اكوسيستم ها به گونه اي باشد كه باعث گسيختگي در آنها نشود. متاسفانه در چندين سال اخير، استاني كردن آب رودخانه موجب بر هم خوردن پيوستگي اين حلقه از اكوسيستم شده است. در اكوسيستم يك پارچه ي تالاب گاوخوني، پرندگان و درختان اطراف تالاب به آب نياز دارند و عدم تهيه ي آب مورد نياز آنها باعث نابودي گونه هاي نادر تالاب و باعث اختلال و ناپايداري در اين اكوسيستم مي شود. و به دليل اينكه تمامي اكوسيستم ها با هم در ارتباطند؛ موجب اختلال و نا هماهنگي، در مجموعه ی اكوسيستمها خواهد شد. متاسفانه رفتار هاي سودجويانه هم عاملي است كه به رودخانه آسيب جدي وارد كرده است و آن وجود پمپاژ هاي متعددي است كه در بالا و پايين دست زاينده رود با مجوز آب منطقه اي فعاليت مي كنند و موجب كمبود آب مي شوند؛ چرا كه با استفاده از اين پمپاژها توسعه ی بي رويه ی كشاورزي در اراضي نامساعد، باعث كمبود آب در مناطق قديمي و كشاورزي حوزه ی زاينده رود گرديده است. همچنين تمركز صنايع در اصفهان و به خصوص در حاشیه زاينده رود باعث آلودگي هر چه بيشتر اين رودخانه شده است و با ورود آلاينده هاي صنعتي به آن، كيفيت آب بسيار كاهش يافته است. طبيعت همچون آينه اي است كه بازتاب اعمال و رفتار انسان ها را به خودشان بازمي گرداند، گرچه ممكن است انسان فراموشكار به طور مستقيم متوجه آن نشود، اما زماني از خواب غفلت بيدار مي شود كه ورود پسماند هاي صنعتي به خصوص فلزات سنگين مثل جيوه به رودخانه، اصفهان را تبديل به صدر نشين بيماری MS در ايران مي كند. جيوه در تابستان به صورت بخار تصعيد مي شود و وارد هوا شده و توسط افراد استنشاق مي شود و به همين دليل بيشترين بيماران MSاصفهان در حاشيه ی رودخانه ی زاينده رود زندگي مي كنند.
افزايش كشاورزي در حاشيه ی رودخانه و ورود سموم و آفت كش ها به زاينده رود هم عامل مهم ديگري است كه باعث آلودگي اين رودخانه مي شود. مصرف آب شهري در اصفهان به لحاظ وسعت و جمعيت و همچنين ايجاد فضاهاي سبز نامناسب، مانند چمن كاري ها باعث مصرف زايدالوصف آب در شهر گرديده است و بسياري از عوامل ديگر دست به دست هم داده است تا داشتن زاينده رودي خروشان و سالم، تبديل به رؤيايي دست نيافتني گردد. در آخر بايد اشاره كنيم كه ماهيت شكل گيري شهر اصفهان بر اساس زاينده رود بوده است. جاذبه ی طبيعي شهرکه در نتيجه ی رودخانه ی زاينده رود بود، باعث شد سلسله هايي مانند آل بويه و سلجوقيان و صفويان، اين شهر را به عنوان پايتخت خود انتخاب كرده و آن را تبديل به مهد فرهنگ و هنر و زادگاه هنر معماري در ايران كنند. اما هم اكنون آن زنده رود خروشان كه روزگاري زاينده ی ذوق و هنر در اصفهان بود در حال جان دادن است و تنها راه نجات اين نگين رنگ باخته ی فلات مركزي ايران، از اين وضعيت بحراني، تغيير نگرش مردم و به خصوص مديران و مسئولان، از نگاه بهره برداري سودجويانه به حفظ پايداري و تماميت زاينده رود و کنترل ورود آلاینده ها و مکان یابی صحیح واحد های صنعتی و مهمتر از همه ی این موارد، مدیریت جامع نگر مي باشد.
همه بايد با تمام توان و تلاش خود در حفظ و حراست از حيات زنده رود تلاش كنيم زیرا كه؛كيست كه نداند اصفهان بي زنده رود هيچ نيست!
خسارت محيط زيستي به كشور؛ سالي80 هزار ميليارد ريال
كشور ايران سالانه نزديك به 9درصد درآمد ناخالص ملي خود يعني معادل 80 هزار ميليارد ريال را در اثر خسارات زيستمحيطي از دست ميدهد
قربان شهرياري، در گفتوگو با مهر با اشاره به گزارش بانك جهاني در اين زمينه ميگويد: در اين وضعيت بيشترين خسارات با 25 هزار و 500ميليارد ريال در بخش آب و پس از آن با 22هزار و 600 ميليارد ريال در بخش سرزمين وجنگل كه شامل اراضي كشاورزي، جنگلها و مراتع، تالابها و فرسايش ميشود، بوده است.
اين استاد محيطزيست و منابع طبيعي با اشاره به اينكه خسارات ذكر شده بهطور متوسط ماهانه بيش از 33 هزار تومان از سفره خانوارهاي ايراني كم ميكند، ميافزايد: بهنظر ميرسد با جلوگيري از خسارات زيستمحيطي موجود و اصلاح مديريتها و كارهاي فرهنگي آموزشي با مردم، بتوان بخشي از هزينههاي تحميل شده به مردم را حذف كرد.
تفاوت اين سياست با سياست پرداخت مستقيم پول نفت به مردم تنها از نظر اقتصادي اين است كه با حفظ محيطزيست درآمد پايانناپذير و دائمي نصيب مردم ميشود، ولي در توزيع پول نفت، درآمد زوالپذير و نامطمئني را در نظر ميگيريم كه در آينده نيز معلوم نيست اين خرج از ذخيره تا چه زماني ادامه پيدا كند.
دكتر شهرياري بررسي شاخصهاي جهاني نظير شاخص عملكرد زيستمحيطي كشورها را نشاندهنده روند نزولي ايران در رده بندي جهاني ميداند: «تنها در سال 2008 ميلادي اين سقوط 14 پله بوده است» .
البته در اين زمينه آمارهاي داخلي نيز اميدواركننده نيستند: براساس دومين گزارش ملي محيطزيست كشور با وجود اينكه كشور ايران با سرانه 2/0 هكتار جنگل، جزو كشورهاي فقير از نظر جنگل به حساب ميآيد، با اين حال سالانه بهطور متوسط 142 هزار هكتار جنگل نابود ميشود كه عوارض آنرا با تشديد سيلابها و فقر و فرسايش خاك در عرصههاي جنگلي و مهاجرت و فقر مردم اين عرصهها مشاهده ميكنيم.
دکتر شهریاری با اشاره به آلودگيهاي آبي هشدار ميدهد: با نابود شدن منابع آب زير زميني، بهطوريكه حدود يك سوم دشت هاي حاصلخيز كشور از نظر توسعه برداشت آب زير زميني ممنوعه اعلام شده، بايد تاكيد كنيم كه در سرزمين خشك و نيمه خشكي مثل ايران آبهاي زيرزميني مطمئنترين منابع آب به حساب ميآيند.
با اين حال آلودگي اغلب منابع آب سطحي بهويژه در حوضه كارون و دز و كرخه كه مجموعا يك سوم منابع آب سطحي كشور را شامل ميشوند، بالاست و شهرهايي چون آبادان، خرمشهر و حتي اهواز در معرض كيفيت نامناسب آب قرار دارند و اين در حالي است كه هر سه اين شهرها در پرآبترين جلگه كشور واقع شدهاند.
به اعتقاد اين فعال محيطزيست، نظر به اهميت و جايگاه محيطزيست در توسعه پايدار كشور و تخريب روز افزون آن در كشور نگرانيهايي دربين استادان و دوستداران محيطزيست ايجاد شده كه اين نگراني بيشتر در مورد بخشهايي است كه در چند سال اخير به نام توسعه به محيطزيست وارد شده است.
نابودي گونههاي گياهي شمال
اظهارات دكتر شهرياري در حالي است كه معاون منابع انساني محيطزيست گلستان نيز تنوع گونههاي گياهي شمال را در حال از بين رفتن ميداند.
«مشكل ما كم شدن سطح جنگلها نيست بلكه همنوع شدن و هم ژن شدن جنگلهاست كه مشكل ايجاد ميكند.»
مهران جهانشاهي، همنوع شدن جنگلها را ناشي از نابودي تنوع گياهي ميداند و معتقد است كه بايد توجه ويژهاي به حفظ پوشش گياهي شود.
رئيس منطقه حفاظت شده جهان نماي گلستان نيز در اين زمينه ميگويد: براساس قانون، حفاظت از محيطزيست بر عهده مردم بوده و مشاركت مردم در اين امر مهم و ضروري است. اگر مردم در حفظ محيطزيست همكاري نكنند شاهد از بين رفتن گونههاي گياهي خواهيم بود.
در اینجا 23 راهکار دم دستی خدمتتان معرفی میگردد. امیدوارم اگر هم ۱% تاکنون به فکر محیط زیست نبودهاید (که امیدوارم بوده باشید)، از همین امروز دست به کار شده و فکری به حال آیندگان و همچنین خودمان بکنیم.
1-تعویض لامپهای سیمی، با لامپهای فلورسنت. شاید بگویید قیمتشان گران است، برای این دلیل من توصیه می کنم به ازای دریاقت هرماه حقوق فقط یک عدد از لامپها را تعویض نمایید. (با تعویض این لامپها، صرفه جویی در هزینه هم میشود)
2- پاکتها و نایلکسهایی که پس از خرید از مغازه ها دریافت میکنید را دور نریزید بلکه به بازیافت بسپارید. این در مورد پوشش کیکها و بیسکوییتها نیز صادق است. حتی از پوست شکلات هم دریغ نکنید.
۳- دور پنجرهها و درها را با نوارهای درزگیر بپوشانید. این هم برای زمستان و هم برای تابستان مفید است.
۴- از وسایل نقلیه عومی برای رفتن به محل کار استفاده نمایید. همچنین می توانید با دوستان قرار گذاشته وهمگی با هم، هر روز با یک اتومبیل به محل کار روید.
۵- به جای استفاده از دستمال کاغذی (چنانچه ممکن بود) از دستمال حولهای و یا دستمال پارچه ای استفاده نمایید. این خیلی مهم است. هر ورق دستمال کاغذی، برگی از طبیعت است.
6- هنگام برداشت پول از خودپردازها، در پایان درخواست رسید نفرمایید و یا اگر قصد دریافت صورتحساب دارید، آنرا بصورت “نمایش” درخواست کنید و تقاضای رسید کاغذی نکنید.
7- لباسها، اسباب بازیها، وسایل منزل و غیره را هرگز دور نریزید. می توانید آنها را به بازیافت بسپارید.
8-برای لوازم منزل خود از سه راهی استفاده نمایید تا هنگامیکه از منزل بیرون رفته و یا مدتی قصد استفاده از آنها را ندارید، سه راهی را خاموش کرده و یا آنرا از برق بکشید.
9- پس از شارژ موبایل، شارژر را از برق بکشید. (حتی چند میلی آمپر نیز به حفظ محیط زیست کمک میکند)
10- هنگامی که از اتاقی خارج می شوید، چراغش را خاموش نمایید.
11- در صورت توان، برای روشنایی محیطهای خارج از خانه از سیستم های خورشیدی استفاده نمایید.
12- هدیهای که میدهید سعی کنید محیط زیستی باشد! (مثلا اگر برای خانه نو کادو میدهید، نهالی زیبا و یا گلدانی سبز)
13- اگر میخواهید به مناسبتی، برای تعدادی از دوستان و اقوام کارت تبریک ارسال کنید، حداقل برای آنانکه به اینترنت دسترسی دارند، به صورت الکترونیکی بفرستید.
14- از افراد و مشاغلی که در رابطه با محیط زیست هستند، پشتیبانی کنید.
15- دمای اتاق را به گونه ای تنظیم کنید که نیازی به بازکردن پنجره ها و یا زیاد کردن بخاری و شوفاژ نباشد.
16- به جای استفاده از دستگاه خشک کن لباس، لباس ها را آویزان کنید تا بطور طبیعی خشک شوند.
17- قبل استفاده از ماشین لباسشویی، از پر بودن تا حد مجاز آن اطمینان حاصل کنید (نگذارید خالی بچرخد)
18- به جای استفاده از آبهای بطری شده، از دستگاه تصفیه آب یا فیلتراسیون استفاده نمایید.
19- هرچیزی که به شکلی کاغذی است، از جمله روزنامه و دستمال کاغذی و … را بازیافت کنید.
20- دو یا سه دقیقه قبل از اتمام زمان فر، آنرا خاموش کنید زیرا گرما تا چند دقیقه بعد هم ثابت می ماند.
21- اتومبیل خود را مرتباً تحت معاینه فنی قرار دهید و آلاینده های آن را چک کنید.
22- حداقل هر سال ۵ نهال بکارید.
23- ناودانهای خود را به سمت باغچهها و گلدانها هدایت کنید.
كوه «دماوند» را هم آسفالت كردند!
مسير هفت كيلومتري در يكي از دامنههاي قله دماوند آسفالت شد!
مسئولين محلي در يك اقدام نادر و تاسفبار، مسير هفت كيلومتري يكي از دامنههاي قله دماوند را كه با ارتفاع5671 متري، يكي از بلندترين قلههاي جهان است را آسفالت كردند.
اين حركت و اتفاق نادر درحالي به وقوع پيوسته است كه طي روزهاي اخير طبيعت دوستان زيادي به اين حركت اعتراض كردهاند، اما ظاهرا عليرغم جدي بودن اين نگرانيها تاكنون اقدام موثري براي توقف آسفالت سازي دماوند پرافتخار از سوي هيچ نهادي انجام نشده است.
مسير آسفالت شده منتهي به بخش گوسفندسراي دماوند است كه در ارتفاع 2900 متري از سطح دريا قرار دارد.
محمود شعاعي؛ رئيس فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي در گفتوگو با ايسنا در اين باره گفت: "سال گذشته با حضور رحيم مشايي، رئيس سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، مهندس كريمي استاندار مازندران، روز ملي دماوند ثبت نهايي شد اما در كمال ناباوري متوليان محلي با كاميون و لودر به جاده گوسفندسرا آمده و در ارتفاع 2900 متري از سطح دريا شروع به تسطيح و شنريزي جاده و آسفالت آن كردهاند. "
وي افزود: "متاسفانه در دو روز گذشته نيز مجددا كاميونها براي اجراي عمليات آسفالت به محل رفتهاند. در هيچ جاي دنيا منابع طبيعي را اينگونه از بين نميبرند. ساليانه توريستهاي زيادي به ايران ميآيند اما با اين كار دماوند را از بين بردند. توسعه گردشگري در دماوند به آسفالت كردن جاده نيست بلكه به كنترل رفت و آمد است. "
شعاعي گفت: "با آسفالت كردن اين جاده؛ ماشينها تا ارتفاع 2900 متري از سطح دريا بالا ميآيند و قطعا منطقه را آلوده ميكنند. اين اقدام براي بلندترين قله خاورميانه اسفبار است و باعث مرگ دماوند ميشود. "
وي افزود: "معتقدم همان بلايي كه بر سر قلههاي الوند و سبلان آمد و روي آنها تله كابين كشيدند، روي دماوند خواهد آمد و با ادامه اين سهلانگاريها، اين ذخيره ملي را از بين خواهند برد. "
رئيس فدراسيون كوهنوردي با تاكيد بر اين كه اين اقدام متوليان محلي براي آسفالت كردن دامنه دماوند ضربه به توريست و گردشگري ايران است، خاطرنشان كرد: "اين اقدام به اين سادگي انجام نميشود مگر با اجازه مقامات بالاتر منطقه. "
وي در ادامه اظهار كرد: "دادن مجوزهاي غير اصولي براي استخراج خاك پوكه در ارتفاع 3600 متري از سطح دريا باعث شده كه كوه زخمي شود چرا كه آنها يك منطقه را چال ميكنند و نتيجه نميگيرند سپس به سراغ منطقه ديگري رفته و آنجا را هم زخمي ميكنند. اين تحولات را توريستهاي خارجي از روي سايتها ميبينند كه باعث آبروريزي كشور است."
به گزارش ايسنا؛ در پي اين اقدام متوليان محلي، فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي ضمن نامهاي خطاب به وزيركشور خواستار توقف بيدرنگ اين عمليات شده است.
متن كامل نامه فدراسيون كوهنوردي به وزارت كشور به شرح زير است:
"جناب آقاي صادق محصولي
وزير محترم کشور
با ابراز تاسف فراوان به استحضار ميرساند؛ ضايعهاي غيرقابل جبران در دامنه قله دماوند ـ مسير گوسفندسراـ در حال وقوع است ؛ آسفالت يک مسير هفت کيلومتري در دامنه کوهستان! اقدامي نسنجيده، غيرضروري و غيرکارشناسي تنها به بهانه جذب گردشگر توسط مقامات محلي بخش لاريجان، که جراحتي عميق بر پيکر کوه دماوند، اين موهبت الهي و ميراث گرانبهاي طبيعي وارد خواهد کرد.
اين در حاليست که مسير مذکور با استعداد مسيرهاي فعلي جهت کوهنوردان و پناهگاههاي موجود در منطقه از جمله قرارگاه تازه احداث شده در بارگاه سوم (ارتفاع 4200 متري از سطح دريا) نيازهاي مواصلاتي و اقامتي گردشگران و کوهنوردان را در حد دسترسي به يک منطقه بکر طبيعي به ميزان متعارف تامين ميکند و لذا آسفالت کردن مسير مذکور که بر اساس مصوبات سازمان محيطزيست نيز منع قانوني دارد فاقد هرگونه توجيه اقتصادي و اجتماعي است که با توجه به نزديکي اين منطقه به تهران و مناطق ييلاقي ميتوان از هماکنون پيشبيني کرد که علاوه بر تردد بيشمار وسائط نقليه و آلودگي هواي منطقه در آيندهاي نزديک، آماج هجوم زمينخواران، فرصتطلبان و سودجويان منابع طبيعي نيز قرارگيرد.
به استحضار عالي ميرساند از لحظه مخابره اين خبر ناگوار، موج اعتراضات و نگرانيهاي شديد اهالي کوهنوردي و دوستداران طبيعت را به همراه داشته است که به طرق مختلف از مراجع مرتبط از جمله اين فدراسيون خواستار پيگيري جدي و توقف بلادرنگ اين عمليات که به نوعي "قتل دماوند" است، شدهاند.
لذا از آنجا که دماوند، اين ميراث طبيعي کشور، همچون ميراثهاي فرهنگي امانتيست در دست نسل حاضر که حفاظت از آن براي انتقال به نسلهاي بعدي از وظايف دولت و مردم است، طبق مفاد قانون برنامه چهارم توسعه، ناظر بر توجه دولت بر هزينههاي ناشي از آلودگي و تخريب محيط زيست در فرايند توسعه، و ماده يکصد و پنج برنامه سوم توسعه ؛ که پروژههاي خدماتي بايد پيش از اجرا و در مرحله انجام مطالعات امکانسنجي و مکانيابي مورد ارزيابي زيستمحيطي قرار گيرند از جنابعالي درخواست داريم دستور فرماييد متوليان اين اقدام غيرمتعارف، پروژه آسفالت مسير مذکور را متوقف نمايند و اجراي هرگونه طرحي را منوط به مطالعه کافي از طريق سازمان حفاظت از محيط زيست، فدراسيون کوهنوردي، کارشناسان و دلسوزان طبيعت کشور معمول كنيد".

روز جهانی محیط زیست
سال 1388
شعار روز جهانی محیط زیست در سال 2009 میلادی، "زمین نیازمند اتحاد شما برای مقابله با تغییرات جوی است" اعلام شد.
دبیرکل سازمان ملل هم در این مورد گفته که کشورهای در حال توسعه می توانند برای کاهش گازهای گلخانه ای و بهبود بازدهی انرژی، تلاش کنند.
به گزارش خبرگزاری محیط زیست ایران، بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل، در این مورد افزود: دولت های جهان می توانند از توسعه برای کاهش آلودگی محیط زیست که به سرعت رو به رشد است استفاده کنند.
همچنین سازمان ملل متحد باید کشورهای در حال توسعه را برای کاهش گازهای گلخانه ای ترغیب کند و برای این منظور باید از کشورهای توسعه یافته کمک بگیرد.
در پنجم ژوئن سال جاری، روز جهانی محیط زیست در مکزیک برگزار می شود و قرار است در آن به مسائلی مانند:
تاکید انسان ها بر توجه به مسائل محیطی،
استفاده از قابلیت های محیطی در پیشرفت جوامع انسانی،
توسعه محیط زیست
استفاده مناسب از محیط زیست و حفاظت از آن برای آیندگان اشاره شود.
شعار روز جهانی محیط زیست، "همبستگی جهانی برای مقابله با تغییرات آب و هوا" اعلام شده است.
در سال 1972 میلادی مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب ماده ای، پنچم ژوئن هر سال مقارن با پانزدهم خرداد را روز جهانی محیط زیست اعلام کرد که هدف از آن افزایش آگاهی مردم برای حفظ محیط زیست و ترغیب مسوولان به اتخاذ تدابیری برای مقابله با تخریب محیط زیست و گونه های زیستی جانوری است.
اسامی روزهای هفته محیط زیست امسال
سازمان حفاظت محیط زیست، در اطلاعیه ای اسامی روزهای هفته محیط زیست را اعلام کرد.
همان طور که اشاره شد، پنجم ژوئن - 15خرداد ماه - روز جهانی محیط زیست است و بر همین اساس 15 تا 21خرداد در ایران به عنوان هفته محیط زیست نامگذاری شده است.
بر اساس این گزارش، شعار ملی هفته محیط زیست "اصلاح الگوی مصرف، عزمی ملی برای مقابله با تغییرات آب و هوا" می باشد و بر این اساس،
"محیط زیست، اصلاح الگوی مصرف، باورهای دینی"،
"محیط زیست، اصلاح الگوی مصرف، مسوولین"،
"محیط زیست، اصلاح الگوی مصرف، خانواده"،
"محیط زیست، اصلاح الگوی مصرف، رسانه"
"محیط زیست، اصلاح الگوی مصرف، آموزش و فرهنگ سازی"،
"محیط زیست، اصلاح الگوی مصرف، صنعت و کشاورزی"،
"محیط زیست، اصلاح الگوی مصرف، ارتقاء سلامت" از جمله عناوین روزهای هفته محیط زیست است.
در هفته ی گذشته 3 مناسبت وجود داشت:
2 اردیبهشت روز زمین پاک.که امیدوارم رفتار های نمادین ما برای جلوگیری از آلودگی هوا منحصر به این یک روز نشود.
3 اردیبهشت روز بزرگداشت شیخ بهایی و روز اصفهان.و ای کاش توجه بیشتری به نگین درخشان فلات مرکزی ایران میشد!!!
1 اردیبهشت اولین سال تولد این وبلاگ.که آرزو می کنم بتونه از این به بعد مفید باشه.
حدود یکسال هست که از ورود من به جمع دوستان علاقمند به محیط زیست می گذره.توی این مدت با افراد مختلفی آشنا شدم،خیلی ها به طور تخصصی با محیط زیست برخورد می کنند و بسیاری دل نوشته های خودشونو ،انعکاس میدهند.در هر صورت همه ی این افراد دغدغه محیط زیست رو دارند.از بهترین کارهایی که در این محیط مجازی صورت گرفت، موج سبزهایی بود که باعث شد وبلاگ نویسان به تکاپو بیفتند و در یک حرکت هماهنگ ایده ها، نظرات و دیدگاهها ی خودشونو بیان کنند،که امیدوارم این حرکت همچنان ادامه پیدا کند.
شفیعی
عنوان :خیار دریایی
مقدمه
یکی از آبزیان مهم خلیج فارس خیار دریایی است که متاسفانه تاکنون نوجهی به این رده از خارپوستان در کشور صورت نگرفته است .در صورتی که در کشورهای آسیایی جنوب شرقی به خصوص در چین مصارف زیادی به عمل می اورند و در برخی از کشورها اقدام به تکپیر و پرورش ان مینمایند
ادامه مطلب
با سلام.
بعد از حدود یک ماه که بعضی از دوستان به آن نام خواب زمستانی را دادند،باز هم در فضای مجازی حضور بیدا کردم.خیلی وقت است که تصمیم داشتم مطالب وبلاگ رو از حالت علمی صرف خارج کنم،اماحوصله ی این کار را بیدا نکرده بودم،تا این که این کار رو با بچه های محیط زیست دانشکده مون عملی کردیم و حاصل کار چندین ماهمون شد مجله ای علمی-فرهنگی-دانشجویی به نام milieu .از این به بعد گزیده ای از مطالب مجله را داخل وبلاگ قرار خواهم داد.خوشحال می شوم که با نظرات و بیشنهادات شما سبزاندیشان،راهی رو که در بیش داریم،محکمتر و استوارتر طی کنیم.با آرزوی بهترین ها و تبریک روز سپندارمذگان بر همه ی شما دوستان عزیز.
نهنگ یا وال، پستانداری آبزی است از رده آببازان. او دم بلندی دارد. پشت او پهن و گوشتالو است.او زندگیش را در اقیانوس ها می گذراند، اگر او را به ساحل بیاورند آن قدر به او فشار می آید که می میرد.نوزاد او وقتی به دنیا بیاید بزرگ است.نهنگ هم مثل بقیه پستانداران شیر می مکد. بدن او مو ندارد. هنگامی که او میخواهد نفس بکشد،از بالای سرش آب فواره می زند.
ادامه مطلب
مقدمه
در ميان مهم ترين پيشرفت هايي كه در زمينه ي آبزي پروري در طول چند دهه ي اخير به وقوع پيوسته است، توسعه ي تكنيك هاي القاء توليدمثل در ماهي قرار دارد. اين تكنيك ها به پرورش دهندگان اجازه مي دهد تا به مولد سازي و پرورش گونه هايي كه بطور طبيعي در شرايط پرورشي قادر به تكثير نمي باشند ، بپردازند و زمان تكثير ماهيان پرورشي را مطابق با چرخه ي توليدي دستكاري نمايند.
ادامه مطلب
شیمی در محیط زیست ما نقش اساسی دارد. در واقع در بین مردم متداول است که بیشتر مسائل آلودگی جاری را به گردن مواد شیمیایی سنتزی و پدید آورندگان آنها بیاندازند. اما این نکته ناگفته میماند که بیشتر مسائل زیست محیطی ، قرنها و دهههای گذشته ، مانند آلودگی میکروبی آب آشامیدنی ، تنها زمانی برطرف شدند که روشهای علمی بطور کلی و شیمی بطور اخص در مورد آنها بکار گرفته شد.
ادامه مطلب

گرمایش زمین: اخطار طبیعت به بشر
متوسط دمای سطح زمین در قرن گذشته چیزی حدود ۱ درجه سانتیگراد افزایش داشته است که بخش اعظم این تغییرات، از نیمه قرن بیستم به بعد و با توسعه و پیشرفت صنایع و افزایش تولید و انتشار گازهای گلخانهای- به ویژه دی اکسید کربن- رخ داده است.
ادامه مطلب
خرچنگ گرد آبي
مرفولوژی:
خرچنگهای آبی 10 پا دارند جفت عقبی پاهای آنها پارویی شکل است. که معمولا قسمت بالای آن(carapace) زیتونی یا سبز متمایل به آبی است، چنگالها در قسمت زیرین آبی روشن هستند. این خرچنگها بااستفاده ازسه جفت پاهای میانی که دارای نوک تیزهستندراه می روداین موجودازچنگالهای گازانبری برای دفاع ازخود وشکاراستفاده می کند.
ادامه مطلب
مطالعه برخی ویژگی های بیولوژیکی جمعیت دوجورپایان
قنات های زیرحوزه آبریزپیش کوه تفت استان یزد
مقدمه
دوجورپایان یکی از مهم ترین راسته های سخت پوستان هستند که در اکوسیستم های آبی فراوان و تنوع زیادی دارند. شاخص های بیولوژیک آلودگی آب هستند.به عنوان جانوران کلیدی برای ارزیابی کیفیت آب نقش مهمی دارند ودر بررسی های سمیت شناختی محیط وبررسی آلودگی آب ازآن ها استفاده می شود( 1 ).
ادامه مطلب
آلودگی هوا و مه دود فتوشیمیایی
بسیاری از مناطق شهری با پدیده آلودگی هوا روبهرو هستند که در جریان آن ، سطوح نسبتا بالایی از ازن در سطح زمین که جزء نامطلوبی از هوا در ارتفاعات کم است، در نتجه واکنش نور القایی آلایندهها تولید میشود. این پدیده را مه دود نور شیمیایی مینامند
ادامه مطلب

هوای آلوده چیست؟
هر مادهای که وارد هوا شود ، خواص فیزیکی ، شیمیایی و زیستی آن را تغییر میدهد و به چنین هوای تغییر یافته ، هوای آلوده گویند.
عوامل آلوده کننده هوا
· عوامل طبیعی: فورانهای شدید آتشفشان ، وزش توفان ، بادهای شدید و … ، گازها و ذراتی را وارد هوا میکنند و سبب آلودگی آن میشوند.
ادامه مطلب

آلودگي هاي زيست محيطي، تهديد حيات جنگل حرا
ورود پساب ها و انواع آلودگي هاي فيزيكي و شيميايي از صنايع مجاور سواحل به آب هاي خليج فارس، حيات جنگل هاي حرا را به شدت تهديد مي كند. يك مقام مسئول با تاكيد بر آلودگي هاي موجود در سواحل خليج فارس مي گويد: خطر نابودي، جنگل هاي حرا را در استان هرمزگان تهديد مي كند. سواحل جنوبي ايران به عنوان مناطق خشك و آب شور شناخته شده است، اما نكته شگفت انگيز در اين منطقه، رويش گياهي بدون نياز به آب شيرين است. اين گياه اسطوره اي به افتخار دانشمند شهيرايراني بوعلي سينا، حرا نام گرفته است.
ادامه مطلب
اسامی :
نام علمی : Exocoetus oligolepis
نام انگلیسی : Largescale flyingfish
نام فارسی : ماهی پرنده پولک درشت
اندازه : حداکثر طول استاندارد ۲۰ سانتیمتر می باشد.
مشخصات :
بدن کشیده و استوانه ای شکل، پوزه کند و دهان کوچک، فکها فاقد دندان و یا دارای دندان های بسیار ریز است. فاقد شعاع تیز در باله هستند. باله سینه ای بلند بوده تا بخش ابتدایی باله پشتی ادامه می یابد، باله شکمی نیز اغلب بزرگ است. باله دمی کاملا شکافدار و بخش تحتانی آن از بخش فوقانی بلندتر است. ماهیان جوان از نظر ظاهری کاملا با بالغین متفاوت هستند بطوریکه در افراد جوان باله های سینه ای کوچک بوده و همچنین دارای سبیلهای برجسته میباشد و باله پشتی نیز در افراد جوان بلندتر است.
زیست شناسی :
به راحتی میتوانند در سطح آب پرواز کنند و با باز کردن باله های سینه ای و گاهی اوقات با باز کردن باله های شکمی قادر به انجام این عمل هستند و به همین علت به ماهیان پرنده موسوم اند. از نظر تغذیه ای پلانکتون خوارند. تخم ها در آب گذاشته میشوند و بوسیله پیچک های چسبان به اشیاء شناور شبیه جلبک های دریایی چسبیده و شناور می مانند.

ادامه مطلب
توسعه پایدار یا نا پایدار
میگویند تیمور گورگانی ، آنگاه که به آسیای صغیر حمله کرد، برای آنکه سپاه ترکان از وجود فیلهای جنگلی در لشگر او مطلع نشوند، دستور داد فیلها را که تعدادشان به هزار راس میرسید، در جنگلهای انبوه این منطقه پنهان کنند. به این ترتیب ، صبح روز مقرر ، هزار فیل تنومند از پشت شاخ و برگ انبوه درختان جنگلی بیرون جستند و کار بر ترکان سخت شد. نام این جنگل آنکارا بود و اکنون جای آن را جنگل دیگری اشغال کرده، جنگلی که یک سره از سیمان و بتون میباشد و در هر سوی آن ساختمانهای بلند و آسمان خراش ، ساخته شده است.
ادامه مطلب
|
همه در سال 2040 خواهیم مرد ! |
|
جیمز لاولاك، از مشهورترین اقلیم شناسان جهان با اشاره به اینكه گرم شدن زمین پدیده ای اجتناب ناپذیر است سال 2040 را فلاكت بارترین سال دنیا اعلام كرد. لاولاك ضمن تأكید بر اینكه از این به بعد پیشگیری ها هیچ فایدهای نخواهد داشت مهمترین اثرات گرمایش جهانی برای 32 سال بعد را اینچنین عنوان كرد: 6 میلیارد نفر در دنیا اسیر سیل، خشكسالی و بیغذایی خواهند شد. ساكنین جنوب اروپا و خاورمیانه به كانادا، استرالیا و انگلستان كوچ خواهند كرد. برای این افراد كمپهای مهاجرین درست خواهد شد. بخاطر تأثیرات شرایط آب و هوایی جنگهای نژادی رخ خواهد داد. اگر حتی از همین امروز هم انسانها از تكنولوژیهای سازگار با محیط زیست استفاده كنند. یا برعكس از ذغال و ماشینهای چهار دیفرانسیل استفاده كنند باز هم هیچ تأثیری روی گرمایش جهان نخواهد داشت چرا كه دیگر بسیار دیر شده است! دمای هوای تابستان در اروپا به طور متوسط بین 43 تا 49 درجه در تغییر خواهد بود. بخاطر افزایش دما در اروپا صنعت كشاورزی به پایان خود خواهد رسید. بیابان تا نقاطی از اروپای مركزی پیشروی خواهد كرد و به پاریس و حتی برلین خواهد رسید. لندن به دلیل بالا آمدن رود كمبریج به طور مداوم با سیل و زیر آب رفتن دست و پنجه نرم خواهد نمود. چین به كشوری غیرقابل سكونت تبدیل خواهد شد. به همین خاطر چینیها به آفریقا نقل مكان خواهند نمود. به همین منظور؛ چین از هم اكنون مشغول فعالیتهایی در آفریقاست. روسیه هم به سیبری كلونیزه خواهد شد. بنگلادش از نقشه جهان حذف خواهد شد! روی زمین 80 درصد انسانها امكانات زیستی ندارند. یعنی ظرفیت زیست زمین 20 درصد جمعیت جهان است. در سال 2040 این هشتاد درصد خواهند مرد! |
پایگاه آگاهی رسانی محیط زیست ایران (زیستا)
ادامه مطلب


